Włochy wypowiedziały wojnę swojemu byłemu sojusznikowi

13 października 1943 roku rząd Włoch wypowiedział wojnę III Rzeszy, swojemu byłemu partnerowi z Osi. Decyzja ta formalizowała zerwanie, do którego doszło kilka tygodni wcześniej, ale nie zakończyła niemieckiej okupacji ani nie przesądziła, kto będzie walczył z kim na Półwyspie Apenińskim. Premier Włoch Pietro Badoglio prowadził kraj przez negocjacje rozejmowe; teraz jego rząd otwarcie znalazł się w stanie wojny z Niemcami.

Benito Mussolini został odsunięty od władzy 25 lipca, a król Wiktor Emanuel III powołał na jego miejsce Badoglia. Ten początkowo oświadczył, że Włochy pozostaną wierne Niemcom. Następnie rozpoczęły się tajne negocjacje z aliantami, a 3 września włoski rząd podpisał rozejm. Generał Dwight D. Eisenhower ogłosił go 8 września. Wypowiedzenie wojny 13 października oznaczało kolejny krok: alianci uznali wówczas Włochy za państwo współwojujące, ale nie za sojusznika.

Rozejm nie doprowadził do uporządkowanej zmiany stron. Wojska niemieckie okupowały Włochy, rozbrajały włoskie oddziały i przejmowały umocnione pozycje od zdezorganizowanej armii włoskiej. 9 września wojska alianckie wylądowały pod Salerno pod dowództwem generała Marka Clarka. Nowa deklaracja została zatem ogłoszona w warunkach okupacji i trwających walk, a nie po wyparciu Niemców czy przywróceniu włoskiej władzy w całym kraju.

Dla przywódców alianckich włoskie siły nadal mogły mieć znaczenie. Alianci uważali, że włoskie wojsko może pomóc w wyparciu Niemców, a współpraca Włoch mogłaby wzmocnić ich pozycję podczas rokowań pokojowych. Październikowa decyzja wskazywała wroga rządu; walka z niemiecką kontrolą nad krajem wciąż trwała. Tymczasem Mussolini został uwolniony przez wojska niemieckie i stanął na czele Włoskiej Republiki Socjalnej na obszarach nieokupowanych przez aliantów. Wypowiedzenie wojny przez Włochy wyraźnie oddzieliło rząd Badoglia od Niemiec, lecz kraj nadal był podzielony przez okupację i wojnę.