Kampania wrześniowa

1 września 1939 r. o 04:40 niemieckie lotnictwo zbombardowało Wieluń, a pancernik Schleswig-Holstein otworzył ogień do polskich pozycji w Gdańsku, rozpoczynając pierwszą kampanię II wojny światowej. Grupa Armii „Północ” pod dowództwem Fedora von Bocka zaatakowała z Pomorza i Prus Wschodnich, by przeciąć polski korytarz i ruszyć na Warszawę. Grupa Armii „Południe” pod dowództwem Gerda von Rundstedta uderzyła ze Śląska i Słowacji siłami 8., 10. i 14. Armii. Naprzeciw 62 niemieckim dywizjom, wspieranym przez ponad 1,300 samolotów, stała armia polska licząca około trzydziestu dywizji czynnych, rozmieszczonych — wbrew zasadzie wycofywania się w głąb kraju — zbyt blisko granicy na rozkaz marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.

Polskie lotnictwo przed wojną przeniosło się na lotniska polowe, pozostając niewykrytym, i walczyło jeszcze w drugim tygodniu kampanii, lecz nie mogło długo przeciwstawiać się Luftwaffe. Niemieckie zagonu pancerne, zwłaszcza XVI Korpus Ericha Hoepnera, przełamały front na styku Armii „Łódź” i Armii „Kraków”, podczas gdy XIX Korpus Heinza Guderiana przeciął polski korytarz. Wielka Brytania i Francja wypowiedziały Niemcom wojnę 3 września, ale nie podjęły bezpośrednich działań wojskowych, by odciążyć Polskę. W drugim tygodniu 10. Armia Waltera von Reichenaua zbliżała się do Warszawy od południowego zachodu, a 3. i 4. Armia Grupy Armii „Północ” połączyły się po przecięciu korytarza i nacierały z Prus Wschodnich na południe, w kierunku stolicy.

Największą kontrofensywę kampanii Wojsko Polskie podjęło między 9 a 19 września, kiedy wycofujące się Armie „Poznań” i „Pomorze” pod dowództwem Tadeusza Kutrzeby uderzyły na skrzydło niemieckiej 8. Armii wzdłuż Bzury, na zachód od Warszawy. Atak początkowo zaskoczył Niemców i zadał im poważne straty, lecz niemieckie posiłki i naloty okrążyły polskie siły; oddziały, którym udało się wydostać z okrążenia, wycofały się do garnizonów Warszawy i Modlina. Warszawa od połowy września była oblegana i ostrzeliwana z powietrza oraz artylerii, a jej załoga i ochotnicy cywilni bronili miasta pod dowództwem generała Waleriana Czumy.

17 września Związek Sowiecki, zgodnie z tajnym protokołem paktu Ribbentrop–Mołotow, najechał Polskę od wschodu. Front Białoruski pod dowództwem Michaiła Kowalowa i Front Ukraiński pod dowództwem Siemiona Timoszenki przekroczyły granicę, której większość polskich obrońców już nie strzegła. Wojska sowieckie napotkały rozproszony opór, zwłaszcza pod Grodnem, podczas gdy polski rząd i naczelne dowództwo przekroczyły granicę Rumunii. Wojsko Polskie, osaczone przez dwóch najeźdźców, utraciło zdolność zorganizowanego oporu w głębi kraju. Warszawa, broniona przez Juliusza Rómmla i obronę cywilną miasta, skapitulowała 27–28 września po długotrwałym ostrzale; twierdza Modlin padła 29 września, a baza morska na Helu broniła się do 2 października.

Ostatnim zorganizowanym związkiem taktycznym Wojska Polskiego walczącym w polu była Samodzielna Grupa Operacyjna „Polesie” generała Franciszka Kleeberga, złożona z 50. i 60. Dywizji Piechoty, Podlaskiej Brygady Kawalerii oraz improwizowanej Dywizji Kawalerii „Zaza”. Kleeberg ruszył na odsiecz Warszawie, lecz gdy okazało się, że jest już za późno, skierował swoje siły ku Kockowi, na południowy wschód od stolicy. Na początku października napotkały one niemiecki XIV Korpus Zmotoryzowany 10. Armii. W bitwie pod Kockiem, stoczonej 2–5 października, polskie oddziały odparły pierwsze niemieckie ataki na Kock i Serokomlę, a 3 października kontratakowały niemiecką 13. Dywizję Zmotoryzowaną. Zdobyły teren, lecz ich natarcie załamało się na zachód od Woli Gułowskiej. W dniach 4–5 października do walki włączyła się niemiecka 29. Dywizja Zmotoryzowana. Otoczony i pozbawiony amunicji oraz żywności Kleeberg 6 października 1939 r. poddał pozostałe oddziały, kończąc zorganizowany opór Wojska Polskiego.

Polska została podzielona między Niemcy a Związek Sowiecki; niewielki obszar przekazano później Litwie, a Słowacja zachowała zdobycze terytorialne na południu. Straty obu stron były znaczne jak na tak krótką kampanię. Inwazja zapoczątkowała okupację, deportacje i masowe mordy, które objęły ziemie polskie pod władzą niemiecką i sowiecką.