De eerste voltallige zitting in Moskou

De eerste reguliere bijeenkomst van de drie ministers van Buitenlandse Zaken tijdens de Conferentie van Moskou begon op 19 oktober 1943 om 16.00 uur. De avond ervoor hadden Cordell Hull en Anthony Eden Vyacheslav Molotov bezocht om de procedure en de publiciteit te bespreken. Het gesprek verliep hartelijk. Op 19 oktober overlegde Eden om 12.00 uur met Hull; Molotov bezocht Hull om 14.30 uur. Tot de formele zitting werden uitsluitend de drie ministers en hoge vertegenwoordigers van hun regeringen toegelaten. De Sovjetregering had voor Hull een gepantserde limousine met kogelvrij glas beschikbaar gesteld.

Molotov plaatste het eerste punt van de Sovjetdelegatie op de agenda van de conferentie: maatregelen om de oorlog tegen Duitsland en zijn Europese bondgenoten te bekorten. In zijn schriftelijke voorstellen vroeg hij Groot-Brittannië en de Verenigde Staten in 1943 dringende maatregelen te nemen om een invasie in Noord-Frankrijk te verzekeren. Hij wilde bevestigd zien dat het Anglo-Amerikaanse plan voor een invasie in het voorjaar van 1944 van kracht bleef. Ook stelde hij voor dat de drie mogendheden Turkije zouden aansporen onmiddellijk aan de oorlog deel te nemen en Zweden zouden vragen luchtmachtbases beschikbaar te stellen voor operaties tegen Duitsland.

De verzoeken verbonden militaire coördinatie met kwesties rond toegang en internationale positionering. Hull en Eden gaven op 20 oktober antwoord op de vraag over Noord-Frankrijk. Zij onderschreven de verklaringen van hun militaire vertegenwoordigers dat de besluiten van Quebec het invasieplan voor het voorjaar van 1944 hadden bekrachtigd, onder de vermelde voorwaarden. Zij en Molotov spraken af de kwesties rond Turkije en Zweden verder te bestuderen. De Amerikanen stelden ook bases in de Sovjet-Unie voor, ter ondersteuning van pendelbombardementen op het industriële Duitsland, naast betere uitwisseling van weerinformatie en luchtverbindingen. Molotov aanvaardde deze voorstellen in beginsel en stemde ermee in dat Sovjetautoriteiten Amerikaanse generaals zouden ontmoeten om de details te bespreken.

De bijeenkomsten in Moskou duurden tot en met 30 oktober. De agenda reikte veel verder dan de openingskwestie: ook Italië en de Balkan, de behandeling van Duitsland na een wapenstilstand, Polen, Perzië en de naoorlogse veiligheid kwamen aan bod. Op 30 oktober namen de vier regeringen — die van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, de Sovjet-Unie en China — een verklaring over algemene veiligheid aan. De conferentie nam ook een verklaring aan over de verantwoordelijkheid voor door de nazi’s begane gruweldaden. Op de eerste middag was het werk echter begonnen met een beperktere toets van de geallieerde coördinatie: wat elke regering zou doen om de oorlog in Europa sneller te beëindigen, en welke toezeggingen zij bereid was aan de andere regeringen te doen.